tekil isim (müfret)
Müzekker veya müennes tek bir isme işaret eden isimdir.
| arkadaş | صَقِيقٌ |
| ev | بَیْتٌ |
| öğretmen (bayan) | مُعَلِّمٌ |
| öğretmen (erkek) | مُعَلِّمَةٌ |
| araba | سَیَّارَةٌ |
Tekil isim (müfret) cümle içinde kulanım tablosu:
| nekre | marife | |
| مُعَلِّمٌ bir erkek öğretmen | الْمُعَلِّمُ erkek öğretmen | merfû müzekker |
| مُعَلِّمَةٌ bir bayan öğretmen | الْمُعَلِّمَةُ bayan öğretmen | merfû müennes |
| مُعَلِّمًا bir erkek öğretmen | الْمُعَلِّمَ erkek öğretmen | mansûb müzekker |
| مُعَلِّمَةً bir bayan öğretmen | الْمُعَلِّمَةَ bayan öğretmen | mansûb müennes |
| مُعَلِّمٍ bir erkek öğretmen | الْمُعَلِّمِ erkek öğretmen | mecrûr müzekker |
| مُعَلِّمَةٍ bir bayan öğretmen | الْمُعَلِّمَةِ bayan öğretmen | mecrûr müennes |
Tekil isim (müfret) cümle örnekleri:
| nekre | marife | |
| ذَهَبَ مُعَلِّمٌ إِلي الْمَدْرَسَةِ (Bir erkek) Öğretmen okula gitti. | ذَهَبَ الْمُعَلِّمُ إِلي الْمَدْرَسَةِ (Erkek) Öğretmen okula gitti. | merfû müzekker |
| ذَهَبَتْ مُعَلِّمَةٌ إِلي الْمَدْرَسَةِ (Bir bayan) Öğretmen okula gitti. | ذَهَبَتْ الْمُعَلِّمَةُ إِلي الْمَدْرَسَةِ (Bayan) Öğretmen okula gitti. | merfû müennes |
| رَأَیْتُ مُعَلِّمًا (Bir erkek) Öğretmen gördüm. | رَأَیْتُ الْمُعَلِّمَ (Erkek) Öğretmeni gördüm. | mansûb müzekker |
| رَأَیْتُ مُعَلِّمَةً (Bir bayan) Öğretmen gördüm. | رَأَیْتُ الْمُعَلِّمَةَ (Bayan) Öğretmeni gördüm. | mansûb müennes |
| سَلَّمْتُ عَلَی مُعَلِّمٍ (Bir erkek) öğretmene selam verdim. | سَلَّمْتُ عَلَی الْمُعَلِّمِ (Erkek) öğretmene selam verdim | mecrûr müzekker |
| سَلَّمْتُ عَلَی مُعَلِّمَةٍ (Bir bayan) öğretmene selam verdim | سَلَّمْتُ عَلَی الْمُعَلِّمَةِ (Bayan) öğretmene selam verdim | mecrûr müennes |
İkil isim (Müsenna / Tesniye)
Müzekker veya müennes iki varlığa işaret eden isimdir. Tekil ismin sonuna (انِ) veya (یْنِ) getirilerek elde edilir. Kelime kapalı te ise (müennes) Te açılır ve (انِ) veya (یْنِ) eklenir. Kelime cümle içinde merfû konumunda ise (انِ) , mansûb veya mecrûr konumunda ise (یْنِ) ekini alır.
| iki arkadaş | صَقِيقَانِ |
| iki ev | بَیْتَانِ |
| iki öğretmen (erkek) | مُعَلِّمَانِ |
| iki öğretmen (bayan) | مُعَلِّمَتَیْنِ |
| iki araba | سَیَّارَتَانِ |
İkil isim (Müsenna / Tesniye) cümle içinde kulanım tablosu:
| مُعَلِّمَانِ iki erkek öğretmen | انِ | merfû müzekker |
| مُعَلِّمَتَانِ iki bayan öğretmen | انِ | merfû müennes |
| مُعَلِّمَیْنِ iki erkek öğretmen | ینِ | mansûb müzekker |
| مُعَلِّمَتَیْنِ iki bayan öğretmen | ینِ | mansûb müennes |
| مُعَلِّمَیْنِ iki erkek öğretmen | ینِ | mecrûr müzekker |
| مُعَلِّمَتَیْنِ iki bayan öğretmen | ینِ | mecrûr müennes |
İkil isim (Müsenna / Tesniye) cümle örnekleri:
| ذَهَبَ الْمُعَلِّمَانِ إِلي الْمَدْرَسَةِ İki erkek öğretmen okula gitti. | merfû müzekker |
| ذَهَبَتْ الْمُعَلِّمَتَانِ إِلي الْمَدْرَسَةِ İki bayan öğretmen okula gitti. | merfû müennes |
| رَأَیْتُ الْمُعَلِّمَیْنِ İki erkek öğretmeni gördüm. | mansûb müzekker |
| رَأَیْتُ الْمُعَلِّمَتَیْنِ İki bayan öğretmeni gördüm. | mansûb müennes |
| سَلَّمْتُ عَلَی الْمُعَلِّمَیْنِ İki erkek öğretmene selam verdim | mecrûr müzekker |
| سَلَّمْتُ عَلَی الْمُعَلِّمَتَیْنِ İki bayan öğretmene selam verdim | mecrûr müennes |
Çoğul isim (cem’i)
Arapça’da çoğullar üçe ayrılır:
- Cem-i müzekker-i salim (Düzenli eril çoğul)
- Cem-i müennes-i salim (Düzenli dişil çoğul)
- Cem-u mükesser ( cem’ u teksîr, kırık çoğul)
Cem-i müzekker-i salim (Düzenli eril çoğul) :
Düzenli olan çoğul müzekker isimlerdir. Kelimenin sonuna ( ونَ) veya (ينَ) getirilerek elde edilir. Kelime merfû konumunda ise ( ونَ) , mansûb veya mecrûr konumunda ise (ينَ) ekini alır.
Cem-i müzekker-i salim (Düzenli eril çoğul) cümle içinde kulanım tablosu:
| مُعَلِّمُونَ erkek öğretmenler | ونَ | merfû ( ُ ) |
| مُعَلِّمِینَ erkek öğretmenler | ینَ | mansûb ( َ ) |
| مُعَلِّمِینَ erkek öğretmenler | ینَ | mecrûr ( ِ ) |
Cem-i müzekker-i salim (Düzenli eril çoğul) cümle örnekleri:
| ذَهَبَ الْمُعَلِّمُونَ إِلي الْمَدْرَسَةِ Erkek öğretmenler okula gitti | merfû ( ُ ) |
| رَأَیْتُ الْمُعَلِّمِینَ Erkek öğretmenleri gördüm. | mansûb ( َ ) |
| سَلَّمْتُ عَلَی الْمُعَلِّمِینَ Erkek öğretmenlere selam verdim. | mecrûr ( ِ ) |
Cem-i müennes-i salim (Düzenli dişil çoğul):
Düzenli olan çoğul müennes isimlerdir. Kelimenin sonuna ( ات) getirilerek elde edilir. Düzenli dişil çoğulların irabı, tekil kelimelerde olduğu gibi hareke iledir. Kelime merfû konumunda ise ( اتٌ) , mansûb veya mecrûr konumunda ise (اتٍ) harekelerini alır.
Cem-i müennes-i salim (Düzenli dişil çoğul) cümle içinde kulanım tablosu:
| مُعَلِّمَاتٌ | merfû ( ُ ) |
| مُعَلِّمَاتٍ | mansûb ( َ ) |
| مُعَلِّمَاتٍ | mecrûr ( ِ ) |
Cem-i müennes-i salim (Düzenli dişil çoğul) cümle örnekleri:
| ذَهَبَتْ الْمُعَلِّمَاتُ إِلي الْمَدْرَسَةِ | merfû ( ُ ) |
| رَأَیْتُ الْمُعَلِّمَاتِ | mansûb ( َ ) |
| سَلَّمْتُ عَلَی الْمُعَلِّمَاتِ | mecrûr ( ِ ) |
Tekil, ikil ve çoğul cümle içinde kullanım tablosu:
| Çoğul (cem’i) | İkil (Müsenna / Tesniye) | Tekil (müfret) | |
| مُعَلِّمُونَ | مُعَلِّمَانِ | مُعَلِّمٌ | merfû müzekker |
| مُعَلِّمَاتٌ | مُعَلِّمَتَانِ | مُعَلِّمَةٌ | merfû müennes |
| مُعَلِّمِینَ | مُعَلِّمَیْنِ | مُعَلِّمًا | mansûb müzekker |
| مُعَلِّمَاتٍ | مُعَلِّمَتَیْنِ | مُعَلِّمَةً | mansûb müennes |
| مُعَلِّمِینَ | مُعَلِّمَیْنِ | مُعَلِّمٍ | mecrûr müzekker |
| مُعَلِّمَاتٍ | مُعَلِّمَتَیْنِ | مُعَلِّمَةٍ | mecrûr müennes |
Cem-u mükesser ( cem’ u teksîr, kırık çoğul)
Düzensiz çoğullar belirli bir kuralı olmayan çoğullardır. İrabı tekil kelimelerin irabı gibidir. Merfu durumda damme ( ُ ), mansûb durumunda fetha ( َ ) mecrur durumda kesra ( ِ ) ile hareketlenirler.
| Düzensiz (Kırık) Çoğul | Tekil (müfret) |
| كُتُبٌ kitaplar | كِتَابٌ kitap |
| دَفاتِرٌ defterler | دَفْتَُرٌ defter |
| رِجَالٌ adamlar | رَجُلٌ adam |
| غرَفٌ odalar | غرْفَة oda |
| أوْرَاقٌ kâğıtlar | وَرَقٌ kâğıt |
| مَدَارِسٌ okullar | مَدْرَسَةٌ okul |
| أرانِبٌ tavşanlar | أرنَبٌ tavşan |
| طُرُقٌ yollar | طَرِيق yol |
| جَبَلٌ dağlar | جِبَالٌ dağ |
| كِلَابٌ köpekler | كَلْبٌ köpek |
Bir Cevap Yazın